Audiohistoria
 Archiwum Historii Mówionej
Świadkowie
Przedstawiamy osoby, które zechciały podzielić się z nami swoimi wspomnieniami. Z ich relacji wybraliśmy po kilka wyrazistych opowieści. Są trzy sposoby dotarcia do interesujących Państwa materiałów: wyszukiwanie poprzez indeks nazwisk, tematów i projektów. Relację każdej z prezentowanych tu osób staraliśmy się uzupełnić o zdjęcia oraz notę biograficzną. Mamy nadzieję, że zachęci to Państwa do odwiedzenia Czytelni Multimedialnej Domu Spotkań z Historią, w której można wysłuchać całych, często wielogodzinnych relacji dźwiękowych. Informację o całości zbiorów AHM znajdą Państwo w zakładce PRZESZUKAJ ZBIORY.
 
Halina Aszkenazy-Engelhard
Halina Aszkenazy-Engelhard
Urodziła się 15 kwietnia 1924 w Warszawie, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Ojciec urodził się na Ukrainie, w okolicach Lwowa. Współtworzył biuro organizacji HIAS, pomagające Żydom emigrującym z Galicji Wschodniej po rewolucji bolszewickiej. Był syjonistą. Zmarł, gdy Halina Aszkenazy-Engelhard miała rok. Matka, urodzona w Warszawie, była nauczycielką, miała poglądy socjalistyczne, należała do PPS.
W 1940 roku Halina Aszkenazy-Engehard razem z matką i kuzynką, Celiną Enholc, przeniosła się z mieszkania na ulicy Ogrodowej na teren warszawskiego getta, na ulicę Franciszkańską 20.
Do 1 lutego 1943 pracowała, razem z matką, w fabryce baterii. W tym czasie matce udało się nawiązać kontakt z księdzem Michałem Kubackim z Bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa na Pradze.
W czasie likwidacji getta Halina Aszkenazy-Engelhard, razem z matką i kuzynką, ukryła się w schronie pod kamienicą na Franciszkańskiej. Dwa tygodnie po wybuchu powstania w getcie Niemcy wygonili wszystkich z tego schronu na Umschlagplatz. Rodzina trafiła do pociągu jadącego na Majdanek
Matka zginęła na Majdanku, Halina i jej kuzynka uciekły z transportu przez małe okienko w wagonie. Wsiadły do pociągu jadącego do Warszawy, do dwóch przedziałów. W czasie tej podróży Niemcy zatrzymali i zastrzelili kuzynkę, Celinę Enholc.
Po dotarciu do Warszawy Halina Aszkenazy-Engelhard nawiązała kontakt z księdzem Kubackim, który ukrył ją na plebanii i wyrobił jej fałszywe dokumenty na nazwisko "Ogonowska".
Do wybuchu powstania warszawskiego Halina Aszkenazy-Engelhard nocowała w domu noclegowym dla kobiet, potem w klasztorze szarytek na Tamce. Za wstawiennictwem Księdza Kubackiego pracowała w parafialnym Caritasie. Razem z innymi gotowała tam obiady dla kilkuset osób. Później pracowała jako służąca u dwóch polskich rodzin.
W powstaniu 1944 pracowała w powstańczej szwalni przy ulicy Siennej, gotowała i roznosiła posiłki na posterunki żołnierzy AK.
Po powstaniu trafiła do obozu w Pruszkowie, stamtąd do pracy w fabryce Schwarzkopfa w Berlinie.
W maju 1945 wróciła do Warszawy, wkrótce przeniosła się do Łodzi. Tu skończyła gimnazjum i liceum, zrobiła maturę. Pracowała w organizacji syjonistycznej.
W lutym 1947 opuściła Polskę. Wyjechała do Francji, a stamtąd do Izraela. Pracowała jako służąca.
Halina Aszkenazy-Engelhard swoje losy opisała w książkach "Pragnęłam żyć", "Spotkanie z losem", "Dzień, noc, dzień", "Warszawa, Paryż, Tel Awiw". Na jej wniosek ksiądz Michał Kubacki został włączony w poczet Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Dziś Halina Aszkenazy-Engelhard jest przewodniczącą Związku Żydów Warszawskich w Izraelu. Mieszka w Tel Awiwie.
Projekt: Zapomniani świadkowie XX wieku
Wywiad przeprowadził/a: Magdalena Stopa
Sygnatura nagrania: AHM_2201
Miejsce nagrania: Tel Aviv
Data nagrania: 5.01.2011
Czas nagrania: 02:46
Język nagrania: polski
Opis nagrania: Zycie codzienne w żydowskiej rodzinie w Warszawie przed II wojną światową; okupacja w Warszawie, getto, ucieczka z getta i ukrywanie się po aryjskiej stronie; udział w powstaniu warszawskim; emigracja do Izraela w latach 40.; życie codzienne w Izraelu.
 

© Copyright 2008 Audiohistoria - Archiwum Historii Mówionej